- Detalhes
- Escrito por Adelaide da Cunha
- Visualizações: 2616

TimorLeste #UNTL #TVET #MS 15 Juñu 2021
Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) nia Magnífíku Reitór, Profesór dr. João Soares Martins MPH, Ph.D, partisipa iha diskusaun ba Progresu Implementasaun Vasina AstraZeneca no Sinovac iha kontekstu Timor-Leste nian, liuhusi entrevista (Talk Show) iha estúdiu Televizaun Edukasaun Timor (TVET) Timor Plaza, Díli (15/04).
Magnifíku Reitór nia prezensa iha eventu refere, hanesan Reitór universidade nasionál nian, nune’e mós hanesan Médiku ida hodi fahe nia koñesimentu no espresa nia observasaun hanesan akadémiku ida ba Progresu Vasinasaun AstraZeneca no Sinovac iha Timor-Leste.
Oradór ba programa ne’e mai husi Reitór Universidade Nacional Timor Lorosa’e no Diretora Jerál Prestasaun Servisu Saúde, Ministériu Saúde nian, Dra. Odete da Silva Viegas, no modera husi Sr. Otélio Ote.
Média UNTL : Agostinho da Cruz e Silva
Foto : Agostinho da Cruz e Silva
- Detalhes
- Escrito por Adelaide da Cunha
- Visualizações: 768

#TimorLeste #UNTL #ParlamentoNacional #MS #MESSK #EmbaixadaXinaihaTL 14 Juñu 2021
Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) nia Sívitas Akadémika hamutuk ho Komunidade Xineza iha Timor-Leste, hahú simu vasina COVID-19 Sinovac ne’ebé apoiu husi Repúblika Populár Xina . Vasinasaun ne’e sei kontinua to’o loron 30 fulan juñu 2021, iha Kampus Sentrál UNTL nian, hahú husi tuku 09:00 dadeer to’o remata.
“Agadese tebes tanba hili UNTL nu’udar fatin hodi halo lansamentu ba Vasina Sinovac ne’ebé hetan apoiu husi Governu Xina, ida ne’e oportunidade di’ak atu kompleta liután ita-nia luta kontra COVID-19 iha Timor-Leste”, tenik Magnífiku Reitór UNTL, Profesór dr. João Soares Martins MPH, Ph.D, iha Kampus Sentràl UNTL nian, Díli (14/06).
Reitór UNTL hatutan, setór edukasaun tantu ensinu superiór to’o ensinu ba pre-primáriu afetadu tebes, atu rekopera ho fasilidade, maibé liña internét ladun apoiu ba aula distánsia, tan ne’e ho vasina kompletu bele ajuda universidade reativa aula prezensiál.

Prezidente Parlamentu Nasionál, S.E. Dr. Aniceto Guterres, iha abertura husu ba joven sira no komunidade akadémika tomak atu koopera iha vasina iha Timor-Leste hodi aumenta ida-idak nia imunidade.
“Mai ita koopera, hamutuk konvida joven estudante UNTL, ha’u mós didika mensajen ne’e ba joven sira iha rai klaran tomak, liuliu Universitáriu sira hodi koopera iha programa vasina ne’ebé sei ajuda supera ita-nia situasaun hodi aumenta no hametin liután sidadaun ida-idak nia imunidade”, dehan Dr. Aniceto.
Ministru Ensinu Superiór, Siénsia no Kultura (MESSK), S.E. Dr. Longuinhos dos Santos, hateten, durante atividade ensinu hotu paradu tanba propagasaun surtu COVID-19, tanba ne’e liuhusi vasina Sinovac bele proteje an husi moras ida ne’e.
“Ita hotu hatene katak, atividade ensinu iha nível hotu hetan suspende tanba enfrenta propagasaun surtu COVID-19, ho razaun ida ne’e orsida ita hahú simu Vasina Sinovac ba komunidade akadémika para atu hahú proteje ita-nia an”, tenik MESSK.
Iha parte seluk, Embaixadór Xina ba Timor-Leste, S.E. Dr. Xiao Jiangu, iha nia diskursu hateten, komunidade akadémika sira prinsipál atu hetan vasina hodi rekopera Sistema Edukasaun iha Timor-Leste.
“Ha’u hatene komunidade akadémiku prinsipál atu simu vasina, Profesór, Universitáriu, no Funsionáriu sira, ha’u kontenti tanba Sinovac ajuda hodi rekopera Sistema Edukasaun iha Timor-Leste, tanba dadaun ne’e aula hotu paradu”, tenik Embaixadór Xina iha Timor-Leste.
Lansamentu ba Vasina Sinovac iha Timor-Leste ne’e realiza tanba servisu hamutuk entre UNTL, ho Governu liuhusi Gabinete Primeiru-Ministru, Ministériu Saúde, MESSK, Sentru Integradu Jestaun Krize (SIJK), Embaixada Xina iha Timor Leste no instituisaun relevante sira.
Partisipa iha lansamentu ne’e Sívitas Akadémika UNTL, Ministra Saúde, S.E. dr. Odete Belo, Ministru Defeza, S.E. Filomeno Paixão de Jesus, Ministru Edukasaun, Juventude no Desportu, S.E. Dr. Armindo Maia, Sekretáriu Estadu Juventude no Desportu, S.E. Abrão Saldanha, Embaixadór Xina ba Timor-Leste, S.E. Xiao Jiangu, Komuniade Xina iha TL no konvidadu sira.
Média UNTL : Agostinho da Cruz e Silva
Foto : Agostinho da Cruz e Silva
- Detalhes
- Escrito por Adelaide da Cunha
- Visualizações: 4027

#TimorLeste #UNTL #FAGRI #DAP #COVID19 #COVID19TL 11 Juñu 2021
Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) nia Fakuldade Agrikultura liuhusi Departamentu Agro-Pekuária (DAP), hala’o estudu Esperimentál iha Laboratóriu Hera ho tópiku “Hasa’e Produsaun Suniokultura” durante loron 76 (27 abril to’o 30 juñu 2021).
Objetivu estudu nian, atu hasa’e kualidade produsaun liuhusi uza marungi tahan uut, aplika métodu esperimentál, no téknika adbilitun (fó han 24 horas), uza amostra fahi ualu ( , durante loron 76.
Relasiona ho estudu ne’ebé hala’o, Diretór DAP nia, Profesór Doutór Luis Tavares, iha Kampus Sentrál UNTL nian, Díli (11-6), hateten katak esperimentál ne’e tópiku aseita husi Departamentu no estudante sira dezeña proposta ba semináriu no faze tuir mak tuun ba iha lokál orienta husi dosente sira.
“Ita-nia peskiza ne’e uza métodu esperimentál liuhusi uza marungi tahan uut hodi kombina ho batar uut, hare uut”, naan ran, tofu (Ampas tahu) husi ai-han hirak ne’e nia rezultadu ikus ita sei haree nia karkas (ko’a naan nia ruin ketak no isin ketak) hafoin tetu de’it isin mak haree nia rezultadu maibé ne’e esperimentál ida”, hatutan Diretór.
Profesór ne’e salienta katak, maské Díli iha hela Serka-Sanitária maibé ho kualidade nu’udar Diretór hamutuk ho nia dosente sira nafatin ida dever hodi fasilita orientasaun liuhusi ba direta no online au haree implementasaun estudu ne’e iha lokál.
“Ita ho esperansa katak estudu ne’ebé hala’o bele hatudu rezultadu di’ak, liuliu kontribui ba hasa’e kualidade naan fahi nian iha Timor-Leste, rezultadu ne’ebé indika nia produtividade sei publika iha jornál sientífiku”, tenik Profesór Luis.
Aleinde ne’e, Livia da Silva, finalista DAP nian (Peskizadora) hateten, atividade ne’e lori benefísiu ba sira ho esperiénsia iha peskiza sientífiku no fornese dadus hodi elabora traballu finál lisensiatura iha produsaun animál.
“Ami-nia Prosesu uza marungi tahan uut (1) kuu no hasai nia tahan, (2) habai iha mahon ka uma laran, (3) buti rahun ka prosesa sai uut hafoin kombina ho batar uut, hare-uut, na'an-ran, tofu (Ampas tahu) hodi fó han ba fahi, ami uza ho téknika adbilitun (fó han durante oras 24).
Livia mós hateten, implementa estudu ne’e iha Serka-Sanitária maibé orientadór sira hatudu sira-nia responsabilidade liuhusi garante nafatin orientasaun liuhusi online, no ba observa direta progresu peskiza nian, iha Hera-Díli.
Atividade ne’e hala’o husi estudante na’in 19 kompostu husi na’in 10 uza amostra fahi aman, sira na’in 9 mak uza amostra fahi inan.
Dosente orientadór sira mak Profesór Luis Tavares, Profesór Carlito de Araujo, Profesora Yuliaty, Profesór Armando Afonso, Profesór Graciano Soares Gomes, Profesór Eduardo Aniceto Serrão, Profesora Brigida António, Profesór Mateus da Cruz de Carvalho, Profesór João Américo, Profesora Lígia Tomás Correia no Profesór Mateus da Silva Tavares.
Média UNTL : Miguel Gonçalves
Foto : Miguel Gonçalves, Arkivu DAP
- Detalhes
- Escrito por Adelaide da Cunha
- Visualizações: 588

#TimorLeste #UNTL #COVID19 #COVID19TL 11 Juñu 2021
Membru Sívitas Akadémika UNTL (dosente, funsionáriu ka estudante) ne'ebé seidauk simu vasina COVID-19 no hakarak simu vasina COVID-19 Sinovac (doze dahuluk), bele ba iha Kampus Sentrál UNTL, iha loron-Segunda 14-06-2021.
Imunizasaun COVID-19 ho vasina Sinovac (doze dahuluk) sei hala’o iha Korredór Kampus Sentrál nian, hahú husi tuku 08:30 dadeer to’o remata, no sei abertura husi S.E. Primeiru-Ministru RDTL, Taur Matan Ruak.
Membru Sívitas Akadémika UNTL ne'ebé hakarak simu vasina COVID-19 Sinovac (doze dahuluk) iha loron-Segunda 14-06-2021, no seidauk rejistu, sei bele kompleta no submete formuláriu online liuhosi link tuir mai ne’e, no mos bele rejistu diretamente iha Kampus molok atu simu vasina:
https://forms.gle/JVnnudoCTzAvqFb68
Ami apela ba membru hotu husi Sívitas Akadémika UNTL atu kontinua tuir ho rigór medida ne’ebé fo-sai husi autoridade kompetente ba luta kontra pandemia COVID-19, liuliu distansiamentu fíziku no kuidadu espesiál ijiene no saúde.
Informasaun ofisiál Reitoria UNTL durante tempu pandemia COVID-19 sei kontinua fó sai de’it iha website www.untl.edu.tl no pájina Facebook UNTL nian Universidade Nacional Timor Lorosa'e (Universidade Nacional Timor Lorosa'e).
Halo favór fahe no kumpre.
Mai Ita Hamutuk Luta Kontra COVID-19!
Ita-nia Saúde Iha Ita-nia Liman Rasik!
Reitoria UNTL
- Detalhes
- Escrito por Adelaide da Cunha
- Visualizações: 5049

#TimorLeste #UNTL #KIPKIUNTL #COVID19 #COVID19TL 11 Juñu 2021
Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) nia Magnífiku Reitór, Profesór dr. João Soares Martins MPH, Ph.D, reuni ho ekipa Komisaun Implementasaun Planu Kontijénsia Interna (KIPKI)-UNTL, ne’ebé lidera husi dra. Teresa A. Madeira Soares, BDS, MPH hodi diskute preparasaun ba vasinasaun Sinovac.
Iha sala VideoKonferénsia UNTL nian, Díli (11/06), Magnífiku Reitór hateten katak parte universidade diskute ona ho Ministéru Ensinu Superior, Siénsia no Kultura (MESSK) kona-ba abertura ba vasinasaun uza aimoruk Sinovac nian ne’ebé sei abertura husi S.E. Primeiru-Ministru RDTL, Taur Matan Ruak, loron-Segunda, 14 Juñu, hahú husi tuku 08:30 dadeer to’o remata.
“Horiseik reprezentante MESSK mai iha Gabinete Reitór husu ita-nia fatin atu halo lansamentu ba vasinasaun uza aimoruk Sinovac ba Sivitas Akadémika UNTL tomak iha resintu Kampus Sentrál tanba ne’e agradese ba inisiativa”, tenik Reitór.
Dadaun ne’e, Komisaun Implementasaun Planu Kontijénsia Interna (KIPKI)-UNTL hamutuk ho Magnífiku Reitór no nia estrutura koordena hela preparasaun ba eventu ne’e.
Enkontru ne’e akompaña husi Visereitór ba Asuntu Akadémiku no Garantia Kualidade Interna, Profesór Doutór Samuel Venâncio de Sousa Freitas, Diretór-Jerál Servisu Apoiu Reitoria, Sr. Jacinto H. S. Belo, ho nia Xefe Departamentu sira, Diretora Nasionál Lojístika no Manutensaun, Sra. Fátima Odete Monteiro ho Xefe Departamentu sira, Diretora Unidade Kurikulár Transversál, Profesora Natalia Pereira, no pesoál tékniku sira.
Media UNTL : Agostinho da Cruz e Silva
Foto : Agostinho da Cruz e Silva
