- Detalhes
- Escrito por Adelaide da Cunha
- Visualizações: 664

#UNTL #TimorLeste #GCHumanRights #GCAsiaPacific #HumanRightsCentreUNTL #COVID19 #COVID19TL 10 Juñu 2021
Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) nia Sentru Direitu Umanus (SDU-UNTL), ne’ebé lokaliza iha Fakuldade Siénsia Sosiál (FCS), Kampus Caicoli, maka sei lidera projetu “Promove Edukasaun Direitu ba Labarik iha UNTL”, ne’ebé sei implementa hosi tinan 2021 ba tinan tolu (3) nia-laran.
Kordenadora Projetu ba SDU nian Sra. Juvita Pereira Faria, iha nota komunikadu haktuir ne’ebé media UNTL asesu (10-6) katak projetu Promove Edukasaun Direitu ba Labarik iha Timor-Leste, UNTL nia SDU mak sei lidera.
“Populasaun Timor-Leste kuaze pursentu 46,4 maka ho idade menus hosi 18, tanba ne’e (Promove Edukasaun Direitu ba Labarik iha UNTL) projetu ida-ne’e iha poténsia atu oferese kontribuisaun transformativu ne’ebé signifikante tebes ba timoroan sira, tanba edukasaun mós la relasiona ho Direitu Umanu”, hatutan Sra. Juvita.
Aleinde ne’e, Jerente ba Projetu hosi Global Campus of Human Rights, Sr. Adriano Remiddi hateten, atividade ne’ebé hala’o demostra komitmentu signifikante hosi UNTL nia SDU ba Timor-Leste.
''Projetu ida-ne’e demostra komitmentu signifikante hosi UNTL atu kontinua konvensiona edukasaun direitu umanus, no tarjetu hela ba asuntu sosiál sira ne’ebé todan iha sosiedade Timoroan nian”, dehan Remiddi.

SDU Harii hosi susesu kolaborasaun ne’ebé estabelese ona entre @Global Campus of Human Rights no UNTL liuhosi kriasaun ne’e hetan apoiu hosi @União Europeia em Timor-Leste, projetu foun ida-ne’e ho objetivu atu dezenvolve kapasidade hodi estabele disiplina kurikulár kona-ba Direitu Labarik iha Fakuldade sira ne’ebé selesionadu.
Projetu ida ne’e envolve programa treinamentu estruturál ba dosente, inklui asesu ba estudu Mestradu, Dezenvolvimentu Kurikulu no instrumentu hanorin, atividade baze no eventu sira.
Resentemente direitu labarik hetan konsiderasaun aas liu, hanesan área estudu ne’ebé prioridade hosi Universidade Nasionál. Konsiente katak Timor-Leste hetan atensaun forte tebes iha setór direitu umanus, maibé sei nafatin hasoru difikuldades bo’ot iha asuntu protesaun direitu ba labarik (malnutrisaun, edukasaun, serbisu infantíl), universidade Nasionál iha komitmentu atu treinu rekursu umanus kualifikadu ne’ebé sei bele lidera issue todan refere.
Projetu ida-ne’e sei implimenta durante tinan tolu (3) nia laran, hosi fulan Janeiru 2021 no lidera hosi Ekipa Sentru Direitu Umanus, hamutuk ho Global Campus nia programa iha Sudeste Aziátiku, no mós liuhosi konsultasaun autoridade lokál, organizasaun internasionál no inisiativa sosiedade sivil ligadu ho asuntu direitu labarik iha nasaun ida-ne’e.
Atu buka hatene liután:
Vizita situs projetu Sentru nian: Este endereço de email está protegido contra piratas. Necessita ativar o JavaScript para o visualizar.
Tuir pájina FaceBook projetu: @UNTL.HumanRightsCentre
Konsulta situs projetu nian: www.gchumanrights.org/hrc-untl
Média UNTL : Agostinho da Cruz e Silva
Foto : Arkivu Sentru Direitus Umanus UNTL
- Detalhes
- Escrito por Adelaide da Cunha
- Visualizações: 745

#TimorLeste #UNTL #VRAE #UNWOMEN #COVID19 #COVID19TL 10 Juñu 2020
Universidade Nasional Timor Lorosa’e (UNTL) nia Magnífiku Reitór, Profesór dr. João Soares Martins MPH, Ph.D, ho Visereitora ba Asuntu Estudantís, Eng. Lígia Tómas Correia, partisipa iha reuniaun liu husi Zoom (10-6) ho Reprezentante UNWomen nian iha Timor-Leste Sra. Ramaya Salgado ho nia ekipa.
Objetivu enkontru ne’e, hodi diskute Programa Kampus Seguru (PKS) nian ne’ebé asina tiha memorandu iha 4 fulan marsu 2020 liubá, diskute mós atividade ne’ebé atu implementa iha tempu oin mai, iha ne’e mós parte UNWomen husu ba Universidade atu identifika pontu fokál ida atu servisu hamutuk ho UNWomen.
Programa Kampus Seguru nian ho vizaun atu empodera feto no labarik feto iha Timor-Leste atu goza sira-nia direitu livre husi asédiu seksuál no forma violénsia sira iha fatin privadu no públiku no bele asesu ba servisu ho kualidade aliña ho Objetivu Dezenvolvimentu Sustentavel (ODS).
Alende ne’e, parte rua ko’alia mós planu ba estabele komisaun ida iha UNTL atu kobre to’o iha Fakuldade sira atu implementa PKS nian ne’ebé planeadu ona iha akordu.
Média UNTL : Agostinho da Cruz e Silva
Foto : Agostinho da Cruz e Silva, Mateus Goncalves
- Detalhes
- Escrito por Adelaide da Cunha
- Visualizações: 705

#TimorLeste #UNTL #VRAE #PAPMA #ANEDTL 09 Juñu 2021
Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) nia Magnífiku Reitór, Profesór dr. João Soares Martins MPH, Ph.D, akompaña husi Visereitór no Proreitór sira sorumutu ho Koordendór-Jerál ba Autoridade Nacional Expo Dubai (ANED-TL), Sr. Manuel Vong, ho nia ekipa hodi rona sira-nia preparasaun ba Espozisaun-Dubai iha Outubru 2021.
“Ami kongratula ba ita bo’ot sira-nia esforsu iha situasaun ida difísil tebes, no ita mós komprende ema barak nia preokupasaun no krítika oioin maibé ita mós la haluhan katak ita mós hola parte iha Komunidade Internasionál, tan ne’e eventu sira hanesan oportunidade ida”, tenik Reitór iha Sala Vídeo Konferénsia UNTL nian, Díli (09/06).
Profesór João mós akresenta liután katak, relasiona ho sorumutu refere universidade nasionál sei delega nia reprezentante ba iha Ekipa ANED-TL, hodi apoiu iha área ne’ebé ekipa ne’e presiza.

Iha fatin Sr. Manuel Vong iha nia entrevista hateten, hasoru malu ho Magnífiku Reitór hodi aprezenta preparasaun no partisipasaun iha Espozisaun iha Dubai.
"Enkontru ho Magnífiku Reitór kona-ba preparasaun no partisipasaun TL ba iha Expo-Dubai, oportunidade no dezafiu, ajenda ida mak universidade sira bele partisipa iha teknolojia inovasaun ligadu ho edukasaun, interkámbiu internasionál, entaun Timor-Leste liuhusi matenek na’in sira liuhusi universidade bele hola parte”, Tenik Eis Reitór DIT.
Sr. Manuel mós hatutan, ho presenza sira-nia iha UNTL, tanba instituisaun prodús rekursu di’ak iha área infrastrutura nian hanesan jeolojia, rekursu no minerais inklui área importante seluk.
Partisipa husi Visereitora ba Asuntu Esudantís, Profesora Eng. Ligia Tomás Correia, Proreitór ba Asuntu Planeamentu, Monitorizasaun no Avaliasaun (PAPMA), Profesór Nelson Salsinha Ph.D, Vise Komisáriu ANED-TL Sr. Arif Ahmad Sagran ho nia ekipa.
Média UNTL : Agostinho da Cruz e Silva
Foto : Agostinho da Cruz e Silva
- Detalhes
- Escrito por Adelaide da Cunha
- Visualizações: 4228

#TimorLeste #UNTL #VPM-MSSI #COVID19 #COVID19TL 09 Juñu 2021
Universidade Nacional Timor Lorosa'e (UNTL) nia Magnífiku Reitór, Profesór dr. João Soares Martins MPH, Ph.D, akompaña husi Proreitór ba Asuntu Planeamentu, Monitorizasaun no Avaliasaun, Profesór José Nelson Salsinha Ph.D, Diretór Nasional Planu i Finansa (DNPF), Sr. Egidio dos Santos Filipe, halo aprezentasaun planu Orsamentu Jerál Estadu (OGE-2022) nian, ba Vise-Primeira Ministra Asuntu Sosiais no Ministra Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (VPMAS-MSSI), S.E. Armanda Berta dos Santos.
Magnífiku Reitór iha nia introdusaun hateten, OJE ba 2022 nian UNTL nia orsamamentu sa’e iha aumentu tanba nesesidade universidade nian liuliu iha dezenvolvimentu institusionál nian.
“Programa ba OJE 2022 nian, UNTL iha programa tolu, Programa Jeneru, Boa Governasaun, Jestaun Institusional no Ensinu Superior, kompara ho orsamentu 2021 ami aumenta tan maisumenus 4% atu responde ba nesesidade universidade nian liuliu kestaun biblioteka, laboratorium, saladeaula no seluk tan”, tenik Reitór iha salaun MSSI-Kaikoli, Díli (04/06),

Iha fatin hanesan, Diretór Nasional Planu i Finansa (DNPF), Sr. Egidio dos Santos Filipe, iha nia aprezentasaun hateten, OJE 2022 nian husi UNTL fahe ba parte rua liga ho programa PEDN no ODS.
“Iha OJE 2022 ami fahe ba parte rua hanesan programa ne’ebé alina ho Planu Estratéjiku DezenvolvimentuNasionál (PEDN) ho Objetivu Dezenvolvimentu Sustentavel (ODS) no projesaun anual ba 2022 nian”, tenik Sr. Egidio.
Aleinde ne’e, Instituisaun sira ne’ebé tutela ba MESSK mós hato’o sira-nia planu hanesan Ajénsia Nasionál ba Avaliasaun Akadémika (ANAAA), Institutu Politékniku Betano (IPB) no Institutu Nasionál Siénsia no Teknolojia (INCT).
Partisipa husi Vise-Primeira Ministra Asuntu Sosiais no Ministra Solidariedade Sosiál no Inkluzaun, S.E Armanda Berta dos Santos ho nia estrutura, Ministru Ensinu Superior Siénsia no Kultura, S.E. Longuinhos dos Santos, Prezidente no Vise-Prezidente, Diretór husi Instituisaun ne’ebé tutela ba MESSK.
Média UNTL : Agostinho da Cruz e Silva
Foto : Agostinho da Cruz e Silva
- Detalhes
- Escrito por Adelaide da Cunha
- Visualizações: 2348

#TimorLeste #UNTL #RTTLEP 8 Juñu 2021
Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) nia Magnífiku Reitór, Profesór dr. João Soares Martins MPH, Ph.D, iha Gabinete Reitór nian, Díli (8-6), hato’o nia perspetiva iha entrevista eskluziva ba dahuluk liuhusi programa RTTL,E.P. ba Kampus (RTTL,E.P Go to Campus) ho tema “UNTL agora no ba futuru”.
Iha entrevista ne’e liga ba hahú husi jornada moris Magnífiku Reitór Profesór dr. João Soares Martins MPH, Ph.D nian to’o nia asumi knaar hanesan Reitór UNTL nian ba dalimak, nune’e mós observasaun jerál husi Reitór liga ba situasaun atuál Timor-Leste nian, no dezenvolvimentu UNTL agora no ba futuru iha ninia mandatu.

Programa ne’e implementa hanesan faze kontinuasaun ba Akordu Kooperasaun (MoU) ne’ebé asina iha loron 25 maiu 2021 liubá, iha Salaun Ian Martin, INFORDEPE, Balide Díli.
Programa ne’e realiza tanba kooperasaun entre UNTL nia Diresaun-Jerál Servisu Apoiu Reitoria liuhusi Departamentu Media no Komunikasaun, Gabinete Vise-Reitora Asuntu Estudantís, Diresaun Nasionál Informasaun noTeknolojia (DNIT) ho Rádio Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika (RTTL,E.P.).
Média UNTL : Agostinho da Cruz e Silva
Foto : Mateus Gonçalves
