- Detalhes
- Escrito por Mateus Goncalves
- Visualizações: 289

Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL), nia Profesór Martinho Boromeo atuál Dekanu Faculdade de Filosofia Ciências Humanas (FFCH) hamutuk ho S.E Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão halo lansamentu livru ho titlu Simone Weil: O Sofremento a Colonialização, e o Desenraizamento Um Olhar Sobre o Timor-Leste.
Liuhusi entrevista iha Salaun Semináriu Menor Senofa Balide, Díli (23/07), autór ba livru Profesór Martinho Boromeo hateten, sofrementu ne’e husi konseitu Filosofia, maibé reflete mós sofrementu mundu inklui Timor-Leste.
“Livru ne’e nia konseitu Filosofia, maibé refleta sofrementu mundu liu-liu Timor-Leste hafoin nasaun lubuk ida ukun ita ho nia modelu balu tinan barak no balun lakleur, nune’e husik hela buat balu ho termu dezenraizamentu hanesan buat ne’ebé ita kuda ema fokit ka foti fila-fali.
Preokupasaun no olhar sobre Timor-Leste hanesan ita bele dehan tranzisaun, tanba ita iha kultura no identidade, maibé mosu fali kultura foun hanesan krizi identidade língua, nune’e ita atu sai saida iha futuru”, dehan Profesór Martinho.
Profesór ne’e dehan, prosesu hakerek livru ne’e durante tinan tolu (3) no sei oferese ba Universidade sira no tau mós iha Biblioteka Xanana Reading Room, nune’e mós agradese ba S.E Primeiru-Ministru nia prezensa iha lansamentu livru ne’e.
Iha fatin hanesan S.E. Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão agradese ba Profesór Martinho, tanba bele hakerek ona livru ida kona-ba kolonializasaun no husu atu fahe mós ba universidade sira.
“Iha livru ne’e hakerek kona-ba kolonialismu, ne’e hanesan ezemplu no motivasaun di’ak ida ba estudante sira no timoroan hotu atu bele hatene hanoin no buka halo analiza, tanba buka hatene no komprende ne’e hatudu kbiit no rasiosinu ne’ebé kapas”, Dehan PM Xanana.
Partisipa husi Proreitora ba Asuntu Provedoria no Akonselamentu (PRAPA) Profesora Teresa de Jesus Vaz Cabral, Reitór Seminariu Menor Nosa Senhora de Fatima Balide Pe. Natalino da Costa Soares, Amu Kapelaun UNTL Pe. Nivio Coreia Lebre Fdcc, Dosente sira, Dosente FCS, esudante UNTL, ISFIT, seminarista husi SENOFA no funsionáriu no konvidadu sira.
Média UNTL
: Domingos Amaral
Foto
: Denilson Amandio Barros
- Detalhes
- Escrito por Mateus Goncalves
- Visualizações: 286

Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL), Faculdade Economia e Gestão nia vise Dekanu ba Asuntu Akadémiku Profesór Dr. Ananias Barreto, iha Kampus FEG, Díli (24/07) hateten, estudante husi departamentu tolu hamutuk atus tolu limanulu (350) mak hala’o sira-nia Estájiu Servisu Sosial (ESS) iha munisípiu, Aileu, Ermera no Liquiça ho durasaun fulan rua.
“Faculdade Economia e Gestão kada tinan sempre halo programa Estájiu Servisu Sosial (ESS) ne’ebé kontempla iha kurríkulu fakuldade ne’e nian, tanba ne’e tinan ida sempre halo estájiu servisu sosial, FEG iha nia departamentu tolu Gestão, Ciência Economia no Contabilidade, dadaun ne’e estudante hamutuk atus tolu lima nolu mak hala’o hela sira-nia estájiu iha munisípiu tolu”, dehan Profesór Ananias.
Profesór ne’e mós dehan, estudante sira sei hala’o sira-nia estájiu servisu sosial ho durasaun fulan rua (2) hodi apoiu servisu autoridade lokal sira-nian, maibé bazeia ba sira-nia programa.
“Estudante sira sei hala’o sira-nia estájiu durante fulan rua (2) hahú husi 18 Jullu 2024 no sei remata iha 18 Setembru. Durante sira-nia estájiu sei apoiu servisu ho komunidade no autoridade lokál sira, maibé depende ba autoridade sira propoin ba estudante sira saida mak sira presiza apoiu husi estudante sira”, Tenik Profesór.
Estudante sira ne’ebé hala’o estájiu iha munisípiu tolu ne’e fahe ba grupu sanolu resin rua (12) hanesan Aileu iha grupu haat (4) Ermera grupu haat no Liquiça grupu haat (4).
- Detalhes
- Escrito por Mateus Goncalves
- Visualizações: 260

Universidade Nacional Timor Lorosa'e (UNTL ) nia Magnífiku Reitór, Profesór dr. João Soares Martins, MPH, Ph.D hamutuk ho Primeiru-Ministru S.E Kay Rala Xanana Gusmão, halo abertura ba Kursu Mestradu iha área Politicas Publicas (PP), iha Auditóriu FCS, Caicoli, Díli (23/7).
Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão hatete, kursu Politicas Publicas ne'e importante tebes, tanba ne'e presiza análiza no diskusaun barak, maibé estudante sira presiza análiza, la'os katak hotu hotu hatene, maibé buka atu aprende, siénsia ne'ebé eziste iha Politicas Publicas.
"Ohin ita lansa kursu Politicas Publicas, tanba kursu ne'e importante tebes, presiza diskusaun no análiza barak, husi siénsia hotu ne'ebé ita aprende, oinsa mak bele loke hanoin no motiva estudante sira, la’ós koñese área ida de'it, tenke esforsu hodi koñese tan área seluk, husi koñesimentu hirak ne'e, ema la isoladu ona, maibé moris idenpendente hodi kontinua ba jerasaun foun sira no bele rezulta benefisiu boot ba povu no nasaun", dehan PM Xanana.
Magnífiku Reitór hatete, Kursu Politicas Publicas importante tebes, tanba ne'e bele kontribui di'ak liu ba dezenvolvimentu nasaun nian, partikularmente iha área eduaksaun no área hotu, iha governasaun Timor –Leste nian.
"Ohin ita hamutuk iha ne'e ho objetivu atu lansa kursu Mestradu iha área Politicas Publicas nian, tanba kursu ida-ne'e importante tebes hodi kontribui ba dezenvolvimentu Timor-Leste nian, dadaun ne'e ita-nia Nasaun seidauk iha mestradu iha área Politicas Publicas, tanba ne'e importante tebes hodi aumenta Timoroan sira-nia koñesimentu iha nivel mestradu nian", tenik Reitór.
Kursu mestradu iha area Politicas Publicas ne'e simu ona estudante hamutuk ruanulu-resin lima (25) no aula hahú iha loron 23 fulan Jullu tinan 2024.

Partisipa iha abertura ne'e, Ministru Ensinu Superior Siénsia no Kultura (MESSK) nian, Profesór José Honório da Costa Jerónimo, Prezidente Konsellu Jerál UNTL, Padre Acacio Pinto, Eis Reitór, Visereitór, Proreitór, Diretór Jerál, Diretór Nacional, Dekanu, Visedekanu, Diretór Departamentu, dosente funaionáriu, estudante no konvidadu sira.
Média UNTL
: Leonia de Araújo da Costa
Foto
: Leonia de Araújo da Costa & Mario Jonio Mendonça
- Detalhes
- Escrito por Mateus Goncalves
- Visualizações: 224

Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL), nia Magnífiku Reitór Profesór dr. João Soares Martins, MPH,Ph.D, hamutuk ho Reitór Universitas Respati Yogyakarta Indonesia, Profesór Dr. Hari Kusnanto, asina Memorandu Entendimentu (MoU) hodi koopera iha área saúde nian (Enfermagen, Parteira, Nutrisaun no Laboratóriu).

Partisipa husi Proreitór ba Asuntu Kooperasaun, Profesór Tomé Xavier Jerónimo, Vise-Dekanu husi FMCS, Ekipa husi Universitas Respati no PRAC nian.
Média UNTL
: Denilson Amandio Barros
Foto
: Domingos Amaral
- Detalhes
- Escrito por Mateus Goncalves
- Visualizações: 299

Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL), nia estudante Mestradu Edukasaun na’in-tolunulu resin ida (31) hamutuk ho profesór sira husi Universidade Federal Santa Catarina (UFSC) no Agencia Brasileira de Cooperação (ABC), apresenta projetu peskiza iha área edukasaun nian ho tema, “I Colóquio dos Grupos de Pesquisa do Mestrado em Educação” iha Kampus Liceu-FEAH, Díli (22/07).
Representante Magnífiku Reitór nian, atuál Visereitór ba Assuntu Akadémiku no Garantia Kualidade Profesór Dr. Samuel Venâncio de Souza Freitas, agradese ho prezensa profesór kooperante sira husi UFSC-Brazil, tanba bele ajuda iha área peskiza mestradu iha edukasaun nian.
“Uninversidade agradese ho prezensa profesór kooperante sira husi UFSC-Brazil, tanba bele ajuda iha área peskiza mestradu iha edukasaun nian.
Edukasaun hanesan fatór importante, maibé iha mós desafíu, tan ne’e lei base ensinu superiór fó enfase ba prátika língua Portuguesa. Tan ne’e husu ba estudante mestradu sira atu domina língua portuguesa, dezenvolvenivel kognitivu no koñesimentu siénsia”, dehan Visereitór.

Diretora Kursu Mestradu Edukasaun Profesora Dra. Ana Cristina de Jesus Silveira Martins hatete, objetivu husi kolokiu ne’e atu estudante sira aprezenta peskiza kona-ba projetu ne’ebé sira halo molok hakat ba disertasaun.
“Peskisa ne’e importante tebes ba estudante sira atu bele familiariza iha área peskiza nian no prezensa profesór internasionál sira bele fahe esperiénsia, tanba ne’e ita aproveita didiak atu gaña esperiénsia husi profesór sira nune’e bele haklean koñesimentu iha área peskiza nian”, dehan Diretora.
Kolokiu refere foku ba peskiza iha área ha’at mak hanesan: Educação lingua e Literatura, Educação e Formação dos Professores, Educação Matemática e Tecnologia, Educação e Movimentos Sociais.

Partisipa husi Diretora Geral do Ensino Superior Ciência e Cultura (MESSC) Dr. Maria Filomena Lay Guterres, Dekanu, Visedekanu, Dosente, Profesór kooperante sira husi Brazil, no estudante sira.
Média UNTL
: Mario J. Mendonça
Foto
: Altur Ramos
