- Detalhes
- Escrito por Mateus Goncalves
- Visualizações: 189

Universidade Nacional Timor Lorosa'e (UNTL) nia Magnífiku Reitór Profesór dr. João Soares Martins, MPH,Ph.D ho Ministru-Konselleiru Embaxada Repúblika Cuba nian, Sr. Pablo Romero Carmenatti, asina Memorandu-Entendimentu ho Diretór Ezekutivu Fundo do Dezenvolvimento de Capital Humano (FDCH) Sr. Julio Aparicio, iha Sala-Videokonferénsia UNTL nian, Díli (29/07).
Iha serimónia ne'e, Reitór agradese ba FDCH, tanba bele apoiu ona ba kontratu dosente sira husi Cuba hodi kontinua hanorin estudante sira iha Departamentu Desportu nian, inklui apoiu ba atividade estájiu, peskiza no atividade seluk iha UNTL.
"UNTL agradese tebes ba FDCH tanba ho esforsu tomak bele ajuda ona ba kontrata dosente hamutuk na’in-neen husi Cuba, tanba dadaun ne'e sira hanorin hela iha Departamento Ensino Fisica e Desporto (DEFD), Faculdade de Educação Artes e Humanidades (FEAH), no apoiu mós ba atividade estájiu, peskiza no atividade seluk iha UNTL", dehan Reitór.
Diretór Ezekutivu FDCH nian, Sr. Julio Aparicio hatete, ohin FDCH asina ona akordu ho UNTL no mos MES Cuba, hodi apoiu kontratu ba dosente na’in-neen (6) husi Cuba nian, nune'e bele kontinua hanorin iha DEFD-FEAH.
"Ohin asina akordu ho UNTL no Embaxada Cuba, tanba bazeia ba proposta husi UNTL no Embaxada Cuba katak, SEJD nia apoiu kontratu ba dosente sira husi Cuba ne'e remata ona, no UNTL laiha orsamentu atu kontinua, tanba ne'e FDCH apoiu hodi kontratu dosente hamutuk na’in-neen (6), hahú husi fulan Maiu-Dezembru tinan 2024, hodi bele kontinua hanorin estudante iha Ensinu Fizika no Desportu nian", dehan Diratór FDCH nian, Mestre Aparicio.
Ministru MES-Cuba nian, Konselleiru Sr. Pablo Romero Carmenatti hatete, profesor sira husi Cuba ne'e hanorin materia Desportu ba estudante Deprtamentu Desportu nian, tanba ne'e hato'o mós ba UNTL katak, iha kooperasaun durante ne'e dosente sira konsege tulun hanorin ona aula ba estudante sira.
"Ohin ami asina ona akordu ho FDCH hodi apoiu dosente sira-nia kontinuasaun hanorin iha UNTL liuliu área Ensinu Edukasaun Fízika no Desportu no ami hakarak informa mos katak dosente sira-nia prezensa durante ne'e, konsege tulun estudante sira aprende iha ensinu Desportu nian", tenik.
Partisipa husi Proreitór ba Asuntu Kooperasaun nian, Profesór Tomé Xavier Jerónimo, dosente na’in-neen husi Cuba, asistente tékniku no Diretór Departamento Ensinu Fisica e Desporto nian, Profesór Fransisco Barbosa no eikpa husi Embaxada-Cuba nian.
Média UNTL
: Leonia de Araújo da Costa
Foto
: Leonia de Araújo da Costa & Domingos Amaral
- Detalhes
- Escrito por Mateus Goncalves
- Visualizações: 199

Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) nia Centro Estudo Cultura e Arte (SECA) iha atividade prioridade haat (4) mak implementa iha tinan 2024 mak hanesan, 1) Peskiza, 2) Semináriu, KonferÉnsia, Kolokiu, 3) Publikasaun livru, 4) Show Kulturais fahe ba programa rua hanesan, SECA ba bairu no SECA ba eskola.
Diretór SECA nian, Profesór Vicente Paulino, iha Kampus Sentrál, Díli (26/07) hatete, SECA iha prioridade haat mak hanesan, 1), Peskiza 2), Semináriu, Konferensia, Kolokiu, 3), Publikasaun livru 4), Show kulturais iha UNTL no mós SECA ba bairu no SECA ba eskola inklina iha programátika, tanba ne’e tinan ne’e implementa ona eventu akadémiku hamutuk sanulu (10).
“Ami iha planu prioridade haat mak implementa, ami implementa ona atividade akadémiku hanesan, konferensia, kolokiu, semináriu hamutuk 10, SECA ba Bairu realiza iha Dili laran, SECA ba eskola, ami realiza ona iha eskola Sekundáriu Katólika, Sta. Maria, Ainaro no ami sei kontinua ba Munisípiu seluk”, dehan Diretór SECA.
Diretór hatutan, SECA mós apoiu unidade akadémika sira iha UNTL kona-ba eventu sira ne’ebé importante no nesesáriu, tanba ne’e, durante ne’e SECA apoiu ona hamutuk tolunulu-resin lima (5) no SECA publika ona livru ida enkuantu ida sei iha hela faze revizaun.
Média UNTL
: Leonia de Araújo da Costa
Foto
: Mario J. Mendonça
- Detalhes
- Escrito por Mateus Goncalves
- Visualizações: 203

Universidade Nacional Timor Lorosa'e (UNTL) nia Magnífiku Reitór Profesór dr. João Soares Martins MPH, Ph.D partisipa iha enkontru konsellu-tékniku nian, kona-ba Sistema Nacional Qualificação (SNQ), iha Salaun Ministériu Ensinu Superiór Siénsia no Kultura (MESSK), Díli (26/07).
Objetivu husi enkontru ne'e, Konsellu Tékniku sira deskuti kona-ba Sistema Nasional Kualifikasaun ho nia kompeténsia sira atu fó sertifikasaun profisional ba ensinu báziku no ensinu sekundáriu to'o nivel ensinu superior.
Diskusaun ne'e lidera husi Diretora Jerál ba Ensinu Superior no Siénsia Kultura nian, Sra. Filomena Lay Guterres.
Partisipa husi Visereitór ba Asuntu Akadémiku no Garantia Kualidade (VRAAGK) Profesór Samuel Venâncio de Sousa Freitas, Visereitór ba Asuntu Pós-Graduasaun no Peskiza (VRAPGP) Profesór Afonso de Almeida, Reitór sira husi kada universidade, Instituto Nacional de Dezemvolvimento de Mão de Obra (INDIMO) nian, Diretór Ezekutivu Ajénsia Nasional ba Avaliasaun Akreditasaun no Akadémika (ANAAA, I. P) Dr. Nilton Paiva Mau, no liña ministeriál sira.
Média UNTL
: Leonia de Araújo da Costa
Foto
: Leonia de Araújo da Costa
- Detalhes
- Escrito por Mateus Goncalves
- Visualizações: 196

Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) liuhusi Faculdade de Agricultura (FAGRI) nia Departamento de Pescas e Ciência Marinha (DCPM) desloka tan estudante na’in-neenuluu resin ualu (68) ba hala’o Estájiu Profisionál Kampu iha Munisípiu Aileu no Liquiçá durante fulan ida ho balu.
Koordenadór Jerál Estájiu Profisionál no kampu Profesór Walter Oliveira Soares hatete, ida ne’e hanesan programa regular ne’ebé estudante sira iha semestre 7 hala’o atu haree diretamente kondisaun iha kampu tuir teoria ne’ebé sira hetan.
“Estájiu ida-ne’e ita koloka estudante sira ligadu ho koñesimentu jerál Ciência Marinha nian no atu bele haree mós ba agrikultura iha munisípiu sira no estájiu profisionál, ida-ne’e atu bele aumenta estudante sira-nia koñesimentu iha sira-nia área’’, dehan Profesór Walter, iha Kampus Sentral UNTL nian, Díli (29/07).
Iha fatin hanesan Reprezentante Estajiáriu Joanico Corte-Real do Carmo hatete, estájiu ne’e hanesan servisu prátika iha kampu ne’ebé tinan-tinan departamentu sempre halo no ida ne’e hanesan parte dahuluk nian antes atu bele halo estájiu servisu sosial iha fulan Dezembru.
‘’Estájiu ida-ne’e atu ami mós bele aplika teoria ne’ebé durante ne’e ami hetan ona iha aula, hodi bele implementa iha kampu nune’e mós ami bele aprende tan buat foun ruma, husi ita-nia komunidade iha fatin ne’ebé atu ba halo e
stájiu’’, Dehan Joanico.
stájiu’’, Dehan Joanico.Estudante Estajiáriu na’in 68 ne’e fahe ba grupu ho estudante kada grupu hamutuk 17 sei ba hala’o estájiu iha munisípiu Aileu no Liquiçá durante fulan ida semana rua.
Média UNTL
: Laurindo da Cruz Gomes
Foto
: Laurindo da Cruz Gomes
- Detalhes
- Escrito por Mateus Goncalves
- Visualizações: 185

Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) liuhusi Faculdade de Turismo Artes Indústrias Criativas e Culturais (FTAICC), nia Dekanu Profesór Dr. Feliciano Quintas do Céu hamutuk ho estrutura fakuldade, partilla informasaun kona-ba matadalan estájiu nian, ba estudante atus ida lima (105), molok dezloka ba Ataúro.
Dekanu dehan, Estájiu Servisu Sosial (ESS) ne’e, ho kréditu 6 hanesan rekezitu ida ba estudante hotu, tanba estudante sira-ne’e termina ona unidade kurrikulár pursentu 85 no sira iha direitu hodi partisipa.
“Durante iha prosesu aprendizajen imi aprende ona materia barak, no imi iha ona koñesimentu, nune’e iha estájiu no servisu sosial ne’e imi bele aplika matenek iha sosiedade no espera katak husi estájiu ne’e imi bele hatudu imi-nia responsabilidade, lealdade no pasiénsia”, dehan Dekanu iha Kampus FEG, Díli (26/07).
Iha fatin hanesan Mestre Joaquim P. de Silveira nu’udar orientadór, hateten, durante tempu naruk, estudante sira aprende ona siénsia kona-ba turismu no to’o ona tempu mós atu estudante sira ba hamutuk ho komunidade.
”Imi-nia prezensa maka komunidade sira nia esperansa, katak imi sai hanesan mós matadalan no naroman ba komunidade sira no husu atu tane as almamater UNTL nian iha komunidade nia le’et.
Iha estájiu sosial ne’e imi sei fahe matenek ne’ebé iha ba komunidade sira, nune’e hodi desenvolve turismu di’ak liutan iha futuru”, tenik Orientadór.
Estudante sira sei dezloka ba postu administrativu Atauro durante fulan rua, hahú 30 Jullu to’o 30 Setembru. Estudante sira sei akompaña husi orientadór na’in-tolu: Mestre Joaquim P. de Silveira, Mestra Lígia Pinto Ornai no Mestre Jelino Soares.
Média UNTL
: Mario J. Mendonça
Foto
: Altur Ramos
