#TimorLeste #UNTL #SEJD #CUBA #COVID19 #COVID19TL 12 de novembro de 2021

Universidade Nacional Timor Lorosa'e (UNTL) nia Magnífiku Reitor, Profesór dr. João Soares Martins, MPH, Ph.D, asina Memorandu Entendimentu (MoU) do SE Sekretáriu Estadu Juventude no Desportu (SEJD), Eng. Abrão Saldanha, não representante Ministro Ensinu Superiór Cuba (MES-CUBA) nian, Sr. José Ernesto Días Pérez, iha salaun SEJD nian, Díli (11/11).

“Ha'u hakarak agradese ba SEJD no reprezentante MES-CUBA tanba bele selebra akordu ne'e hodi eleva formasaun ba foinsa'e sira liuhusi Departamentu Ensinu Edukasaun Fízika no Desportu Fakuldade Edukasaun, Arte no Umanidade (DEFD-FEAH), no bele ajuda Departamentu ne'e iha prosesu ba Avaliasaun Programátika iha futuru ne'ebé hala'o husi ANAAA”, tenik Reitor.

111111111111111

Reitor mós hatutan tan katak, akordu refere importante tebes atu lori joven timorense sira sai desportivu, kompetitivu no iha kapasidade di'ak iha area desportu.

Iha fatin hanesan, SE Eng. Abrão Saldanha, hateten akordu triparte entre Governu Timor-Leste, Governu Cuba liuhusi MES-CUBA no UNTL iha ámbitu kooperasaun ba formaaun tékniku atu lori tan profesór sira bá UNTL iha area desportu nian.

eeeeeeee

“Antes ne'e Governu, Universidade ho Cuba selebra tiha ona akordu ida, ho ida ne'e, ohin ne'e ita halo akordu, nune'e operasionaliza implementasaun atu lori Profesor Kubanu na'in haat hodi haforsa DEFD-FEAH hodi prepara profesór inklui fasilidade prátika”, dehan SEJD Sr. Abrão.

Iha fatin hanesan, representante MES-CUBA, Sr. José Ernesto Días Pérez, odiado, asina akordu importante no MES-CUBA sei nafatin fó apoiu iha parte Desportu nian.

“Ami prepara ona profesór na'in haat, ida Doutoramentu no nain tolu Mestradu, no ami asegura katak sei prepara timoroan sira ba profisionál desportu nian iha nível sientífiku nian, tanba ita haree Timor-Leste iha kapasidade, no ba oin sei dezenvolve di' ak liután”, tenik Pérez.

Partisipa iha asinatura MoU ne'e Visereitór, Proreitor, Dekanu, no Xefe DEFD, Diretór-Jerál, no konvidadu sira.

wwwwwwwwwwwwwwwwwww

Média UNTL 📝: Laurindo da Cruz Gomes

Foto 📷: Pio Belo Ximenes

Comment

252350429 4655755377779144 279672824445730538 n

#TimorLeste #UNTL #FECT #DEGP #COVID19 #COVID19TL 9 Novembru 2021
Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) nia Fakuldade Enjeñaria Siénsia no Teknolojia (FECT), liuhusi Departamentu Enjeñaria Jeolojia i Petróliu (DEGP), dezloka estudante na’in ualunulu resin sia (89) bá Munisipiu Ainaro, Postu-Administrativu Hatubuiliku hodi hala’o peskiza kona-ba rekursu jeolójiku sira, durante semana ida (9-16 novembru).

DEGP nia Profesór Asistente, Osvaldo da Cruz Sarmento, iha Kampus Sentrál UNTL nian, Díli (9/11) hateten, liuhusi estudu refere hanesan prátika ba estudante sira kona-ba téknika foti dadus Jeolojia nian iha terrenu.
“Objetivu husi peskiza ida ne’e atu estudante sira bele identifika rekursu jeolójiku sira, hafoin ita analiza iha laboratóriu atu bele halo mapa ida di’ak nomós ita bele hatene kondisaun fatuk no minerais sira, rekursu bee, no obra enjeñaria nia risku sira, ita tenki hatudu ba estudante sira”, tenik profesór Osvaldo.

250721564 4655753861112629 7886796815187652426 n

Profesór ne’e mós hatutan tan katak, peskiza ida ne’e sei hala’o kada tinan tinan iha semestre tanba sira iha prátika ba laboratóriu hodi analiza nia prosedimentu sira, no prátika iha kampu hodi hatene halo mapamentu ba rekursus jeolójiku sira iha lokál destinadu sira.

Iha fatin hanesan, peskizadór Noenio Falcatario Lay Pinto hateten, atividade ne’ebé hala’o ajuda estudante sira aprende iha prátika no maneira rekolla dadus no analiza.

“Liuhusi estudu ne’e ami sei hatene maneira no téknika ida ne’ebé profesór sira adisiona mai ami atu prepara ami, atu hakerek ami-nia teze iha semestre ikus nian, no oinsa ami atu foti dadus no halo mapamentu ba área ne’ebé ami-nia peskiza atu kria mapa ida ba rekursu naturais sira, liu-liu iha área Jeolojia nian”, dehan Noenio.

Hafoin rekolla dadus iha terrenu, estudante sira sei halo rekapitulasaun hetan orientasaun husi dosente, analiza, rezultadu ikus sei publika hanesan artigu sientífiku iha Jornál Fakuldade nomós entrega enkamiña ba Centro Nacional de Investigação Científica (CNIC) hodi publika.

Média UNTL 📝: Laurindo da Cruz Gomes
Foto 📷: Laurindo da Cruz Gomes

Comment

250721564 4655753861112629 7886796815187652426 n
 
#TimorLeste #UNTL #FECT #DEGP #COVID19 #COVID19TL 9 Novembru 2021 - Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) nia Fakuldade Enjeñaria Siénsia no Teknolojia (FECT), liuhusi Departamentu Enjeñaria Jeolojia i Petróliu (DEGP), dezloka estudante na’in ualunulu resin sia (89) bá Munisipiu Ainaro, Postu-Administrativu Hatubuiliku hodi hala’o peskiza kona-ba rekursu jeolójiku sira, durante semana ida (9-16 novembru).
248543779 4655754441112571 3279191012578506616 n
DEGP nia Profesór Asistente, Osvaldo da Cruz Sarmento, iha Kampus Sentrál UNTL nian, Díli (9/11) hateten, liuhusi estudu refere hanesan prátika ba estudante sira kona-ba téknika foti dadus Jeolojia nian iha terrenu.
“Objetivu husi peskiza ida ne’e atu estudante sira bele identifika rekursu jeolójiku sira, hafoin ita analiza iha laboratóriu atu bele halo mapa ida di’ak nomós ita bele hatene kondisaun fatuk no minerais sira, rekursu bee, no obra enjeñaria nia risku sira, ita tenki hatudu ba estudante sira”, tenik profesór Osvaldo.
252073980 4655755071112508 508414525447690352 n
 
Profesór ne’e mós hatutan tan katak, peskiza ida ne’e sei hala’o kada tinan tinan iha semestre tanba sira iha prátika ba laboratóriu hodi analiza nia prosedimentu sira, no prátika iha kampu hodi hatene halo mapamentu ba rekursus jeolójiku sira iha lokál destinadu sira.
Iha fatin hanesan, peskizadór Noenio Falcatario Lay Pinto hateten, atividade ne’ebé hala’o ajuda estudante sira aprende iha prátika no maneira rekolla dadus no analiza.
249346600 4655754251112590 6416552933332250182 n
 
“Liuhusi estudu ne’e ami sei hatene maneira no téknika ida ne’ebé profesór sira adisiona mai ami atu prepara ami, atu hakerek ami-nia teze iha semestre ikus nian, no oinsa ami atu foti dadus no halo mapamentu ba área ne’ebé ami-nia peskiza atu kria mapa ida ba rekursu naturais sira, liu-liu iha área Jeolojia nian”, dehan Noenio.
Hafoin rekolla dadus iha terrenu, estudante sira sei halo rekapitulasaun hetan orientasaun husi dosente, analiza, rezultadu ikus sei publika hanesan artigu sientífiku iha Jornál Fakuldade nomós entrega enkamiña ba Centro Nacional de Investigação Científica (CNIC) hodi publika.
 
Média UNTL 📝: Laurindo da Cruz Gomes
Foto 📷: Laurindo da Cruz Gomes

Comment

250796562 4658950517459630 2968677794818683279 n
 
#TimorLeste #UNTL #COVID19 #COVID19TL 09 Novembru 2021 - Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) nia Magnífiku Reitór, Profesór dr. João Soares Martins, MPH, PhD, hamutuk ho estrutura atualiza progresu ezekusaun Orsamentu Jerál Estadu (OJE-2021) nian no aprezenta proposta OJE-2022 ba Komisaun G ne'ebé trata asuntu Edukasaun, Juventude, Kultura no Sidadania, Parlamentu Nasionál, iha Gabinete Komisaun nian, Díli (09/11).
 
255445189 4658950810792934 6650791465407967912 n
 
Magnífiku Reitór hateten, UNTL ezekuta ona 56% husi OJE-2021 nian no proposta ba orsamentu jerál estadu 2022 nian, universidade propoin ($) millaun 22.
“Ezekusaun OJE 2021 nian, ami ezekuta ona 56% no espera katak ami bele remata ezekusaun ne’e, ami-nia proposta ba OJE 2022 nian ho montante ($) 22 millões maibé pakote fiskál to mai ho milaun ($)16, ami mós komprende tanba ita enfrenta hela situasaun COVID-19”, tenik Reitór.
Reitór mós rekoñese katak, atualmente universidade nia fasilidade prátika, biblioteka ba estudante sira seidauk sufisiente, no saladeaula, maibé iha ona konstrusaun edifísiu foun tolu, ida utiliza ona, rua mak sei iha hela prosesu konstrusaun no planu sei harii tan edífisiu tolu no kompletu fasilidade sira iha 2022.
 
250789482 4658951414126207 8841798525623719214 n
 
Iha fatin hanesan, Prezidente Komisaun G nian, Sr. António Verdial de Sousa hateten, Komisaun G rejista ona proposta ne’ebé aprezenta husi UNTL no sei buka meiu hodi responde ba proposta ne’e, nune’e bele atinji objetivu instituisaun nian.
“Ami sei buka meiu hodi bele responde ho pozitivamente, tanba edukasaun sai hanesan fatór importante ba ita-nia oan sira-nia futuru”, hateten Prezidente Komisaun G.
 
255639907 4658950664126282 5623733342268943078 n
 
Iha sesaun aprezentasaun ne’e lidera husi Prezidente Komisaun G, no partisipa másimu husi membru Komisaun nian, no estrutura universidade nian mak Reitór, Visereitór no Proreitór sira.
 
Média UNTL 📝: Leonia de A. da Costa
: Mateus Gonçalves
 
 

Comment

252713086 4655735611114454 150718763861123708 n
 
#TimorLeste #UNTL #MESSK #COVID19 #COVID19TL 9 Novembru 2021 - Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL), nia Magnífiku Reitór, Profesór dr. João Soares Martins, MPH, PhD, ho Ministru Ensinu Superiór, Siénsia Kultura (MESSK), S.E Longuinhos dos Santos, halo abertura ba Diseminasaun Informasaun Asesu ba Ensinu Superiór Públiku UNTL no Institutu Politékniku Betano (IPB) tinan Akadémiku 2022.
 
252713199 4655736687781013 6866424346482692240 n
 
Relasiona ho abertura ne’ebé hala’o iha Salaun Fundasaun Sagradu Korasaun de Jesus, Maliana (08/11) ne’e, Magnífiku Reitór UNTL nian hateten, diseminasaun refere ba Autoridade Lokál, Diretór Eskola sira atu bele fahe informasaun ba estudante ne’ebé atu termina ensinu sekundáriu 2021.
“Ita disemina informasaun asesu ba ensinu superiór públiku ne’e, normalmente informa kona-ba prosesu asesu ba UNTL no IPB, liuliu ba autoridade lokál, diretór eskola sira atu bele fahe tutan informasaun ne’e ba estudante ne’ebé atu termina ensinu sekundáriu iha 2021 ne’e, hodi asesu ba ensinu-superiór iha 2022”, tenik Reitór.
 
254975138 4655735371114478 7663587828646806500 n
I
ha fatin hanesan, Ministru Ensinu Superiór Siénsia Kultura (MESSK) mós hateten katak, serimónia refere representa inísiu ofisial ba diseminasaun informasaun iha Eskola Ensinu Sekundária Jeral no Eskola Tekníku Vokasionál ba estudante finalista liuliu sira ne’ebé hakarak asesu ba ensinu superiór.
 
254758484 4655735971114418 5957033189692681618 n
 
“Ha’u agradese ba membru Komisaum Asesu Ensinu Superiór (KAES) nian ne’ebé servisu hamutuk inklui responsavel husi UNTL no IPB, nomós tinan-tinan (MESSK) sempre promove igualdade no oportunidade ekuitativa liuhusi prosesu asesu no ingresu ba ensinu superiór públiku tinan 2022 nian”, hatutan Ministru.
 
254293262 4655735837781098 775221719116497211 n
 
Partisipa iha diseminsaun ne’e, Diretór-Jerál ba Asuntu Akadémiku (UNTL) Sr. Armindo Leto Fátima, Diretora-Jerál Ensinu Superiór, Dra. Maria Filomena Lay Guterres, Diretor IPB nian, Profesór Pedro de Deus, Administrador Postu neen Munisípiu Bobonaro nian, Veteranus sira, Diretor Eskola Ensinu Sekundáriu Jerál, Diretór Ensinu Tekníku Vokasionál sira, Xefe Suku no konvidadu sira.
 
Média UNTL 📝: Denilson A. Barros
Foto 📷: Mateus Gonçalves

Comment